Ίμπν Ράτζαμπ: Συμβουλές για την ολοκλήρωση του Ραμαζανίου (και όχι μόνο)

Άχμαντ Μ.Ελντίν

بـسـم الله والحـمـد لله والـصلاة والـسـلام عــلى رسـول الله، وبـعـد

Ο μεγάλος λόγιος και Ιμάμης, Ίμπν Ράτζαμπ αλ Χάνμπαλι, αναφέρει ορισμένες ωφέλειες σχετικά με την σύνδεση που έχει το Ταουχίντ (Μονοθεϊσμός) με το Ιστιγφάρ (το να ζητάς συγχώρεση από τον Αλλάχ).

Μεταξύ άλλων τονίζει: την σπουδαιότητα τεσσάρων χαρακτηριστικών που πρέπει να συνοδεύουν τον πιστό. Δυο χαρακτηριστικά που ευχαριστούν τον Ύψιστο και δυο χαρακτηριστικά με τα οποία έχει ανάγκη ο πιστός. Τα δυο χαρακτηριστικά που ευχαριστούν τον Ύψιστο είναι η ομολογία πίστεως (Λα Ιλάχα ίλα Αλλάχ – δεν υπάρχει άλλος άξιος λατρείας, εκτός από τον Αλλάχ) και το Ιστιγφάρ ( το να ζητάς συγχώρεση από τον Αλλάχ). Τα δυο χαρακτηριστικά τα οποία ο πιστός έχει ανάγκη είναι να ζητά από τον Ύψιστο τον Παράδεισο και να ζητά προστασία από την Κόλαση. Και τα τέσσερα χαρακτηριστικά απορρέουν από το στοιχείο της συγχώρεσης και της μετάνοιας. Αυτό διότι το Ταουχίντ (τήρηση του Μονοθεϊσμού) καταστρέφει τις αμαρτίες και τις διαγράφει. Η καλύτερη πράξη είναι αυτή του Ταουχίντ και δεν υπάρχει κάτι ανώτερο.

Όσον αφορά το Ιστιγφάρ, τότε είναι η σπουδαιότερη αιτία για να λάβει κανείς συγχώρεση. Το αλ Ιστιγφάρ εκφράζεται κυρίως με μορφή Ντουά (επίκλησης) και ιδιαίτερα γιαυτόν που νηστεύει η επίκληση του θα εισακουστεί, είτε νηστεύει είτε «σπάει» την νηστεία του (για το γεύμα).

Ο Άμπου Χουράιρα رضي الله عنه καταγράφεται να λέει «Συγχωρεί (ο Αλλάχ), εκτός από αυτούς που γυρνάνε τις πλάτες τους (αδιαφορούν). Τον ρώτησαν «και ποιος είναι αυτός που γυρνά την πλάτη του», απάντησε, «αυτός που αδιαφορεί και δεν ζητά συγχώρεση από τον Αλλάχ τον Παντοδύναμο τον Ύψιστο»

Ο Αλ Χάσαν είπε «Να κάνετε αρκετά ιστιγφάρ (να ζητάτε συχνά συγχώρεση από τον Αλλάχ) διότι δεν γνωρίζετε πότε κατεβαίνει το έλεος». Και ο Λουκμάν συμβούλευε τον γιο του «Γιε μου να απασχολείς συχνά την γλώσσα σου με το ιστιγφάρ, διότι υπάρχει μια ώρα στην οποία ο Αλλάχ κάνει αποδεκτή την Ντουά (επίκληση)»

Στο Κοράνι διαβάζουμε πως το Ταουχίντ (Μονοθεϊσμός) και το ιστιγφάρ συνδυάζονται, ο Ύψιστος λέει:

فَاعْلَمْ أَنَّهُ لَا إِلَـٰهَ إِلَّا اللَّـهُ وَاسْتَغْفِرْ‌ لِذَنبِكَ

«Μάθε (έχε γνώση) ότι δεν υπάρχει θεός άξιος λατρείας, παρά μονάχα ο Αλλάχ και ζήτησε συγχώρεση για τις αμαρτίες σου» {Κοράνι 47:19}

Και σε ορισμένες παραδόσεις διαβάζουμε «Ο σατανάς είπε: «καταστρέφω τον άνθρωπο με αμαρτίες και ο άνθρωπος με καταστρέφει με το Λα Ιλάχα Ιλα Αλλάχ (ομολογία πίστεως = Δεν υπάρχει άξιος λατρείας κανένας, παρά μονάχα ο Αλλάχ) και με το ιστιγφάρ».

Και το ιστιγφάρ είναι η σφραγίδα των καθημερινών (και όχι μόνο) πράξεων λατρείας. Με ιστιγφάρ ολοκληρώνουμε την προσευχή, το Χάτζ, τις εθελοντικές νυχτερινές προσευχές, ομιλίες και πολλά άλλα. Όταν ολοκληρώνεις με ιστιγφαρ τις πράξεις λατρείας, όπως προβλέπεται και από την Σούννα, τότε διορθώνεις κάποιες αστοχίες και απροσεξίες που έκανες κατά την διάρκεια της λατρείας (προσευχή, νηστεια κτλ). Γιαυτο και κάποιος πρέπει να ολοκληρώνει το Ραμανταν και την νηστεία του με ιστιγφαρ.

Ο Όμαρ Ιμπν Άμπντουλ Αζίζ έγραψε σε διάφορες πόλεις συμβουλεύοντας τους να τελειώνουν το Ραμαντάν με ιστιγφάρ και ελεημοσύνη (παράδειγμα το Ζακάτ ουλ Φίτρ). Το Ζακάτ ουλ Φίτρ, συγκεκριμένα, λειτούργει ως εξιλέωση και εξαγνίζει την νηστεία από λάθη και αστοχίες που διαπράχτηκαν άστοχα και άθελα από τον πιστό. Ενώ το ιστιγφάρ διορθώνει και καθαρίζει αμαρτίες που προέρχονται από λεκτικές αστοχίες και σφάλματα. Ορισμένοι μάλιστα, από τους Σάλαφ, παρομοίαζαν το Ζακάτ ουλ Φίτρ ως το προσκύνημα της αφηρημάδας (το προσκύνημα αυτό που είναι επιπρόσθετο, πριν η μετά το τασλίμ, στην περίπτωση που κάποιος κάνει λάθος από αφηρημάδα κατά την διάρκεια της προσευχής)

Επίσης, ο Όμαρ Ιμπν Άμπντουλ Αζίζ, συμβούλευε λέγοντας: «Να λέτε ότι είπε και ο Αδάμ عليه السلام, ο οποιος είπε:

{ ربنا ظلمنا أنفسنا و إن لم تغفر لنا و ترحمنا لنكونن من الخاسرين }

«Κύριε μας αδικήσαμε τον εαυτό μας (με αμαρτία), κι αν δεν μας συγχωρέσεις και μας σπλαχνιστείς, τότε θα είμαστε -βέβαια- με τους χαμένους» {Κοράνι 7:23}

Και ο Νώε عليه السلام που είπε:

قَالَ رَبِّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أَسْأَلَكَ مَا لَيْسَ لِي بِهِ عِلْمٌ ۖ وَإِلَّا تَغْفِرْ لِي وَتَرْحَمْنِي أَكُن مِّنَ الْخَاسِرِينَ

«Είπε (ο Νώε): «Κύριε μου! Σε Σένα αναζητώ καταφύγιο, για να Σ’ ερωτώ για κάτι που δεν έχω γνώση. Και τότε, αν δεν με συγχωρήσεις, και δεν με σπλαχνιστείς,- πράγματι – θα είμαι ένας από τους χαμένους»» {Κοράνι 11:47}

Και ο Μωυσής عليه السلام που είπε:

قَالَ رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي فَاغْفِرْ لِي فَغَفَرَ لَهُ ۚ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ

«»Κύριε μου! Αδίκησα – πραγματικά – τον εαυτόν μου Συγχώρεσε με»! Κι ο (Αλλάχ) τον συγχώρεσε, γιατί Εκείνος – πράγματι -είναι ο Πολυεπιεικής, (είναι) ο Πολυεύσπλαχνος» {Κοράνι 28:16}

Και ο Ιωνάς, όταν βρισκόταν στην κοιλιά του κήτους, που είπε:

لَّا إِلَٰهَ إِلَّا أَنتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنتُ مِنَ الظَّالِمِينَ

«»Δεν υπάρχει άλλος θεός άξιος λατρείας, ειμή μόνον Εσύ. Δόξα σε Σένα! – ήμουν στ’ αλήθεια-απ’τους άδικους (έσφαλα)»» {Κοράνι 21:87}

Σε κάποιες ρήσεις παρουσιάζεται ο Άμπου Χουράιρα رضي الله عنه να λέει: «το κουτσομπολιό σκίζει την νηστεία και το ιστιγφάρ την επιδιορθώνει. Γιυατο όποιος (αμάρτησε) ας έρθει (τουλάχιστον) με μια επιδιορθωμένη νηστεία (ολοκληρώνοντας την με ιστιγφάρ).»

Η Άισα رضي الله عنه ρώτησε τον Προφήτη  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : «Απόστολε του Αλλάχ εάν αντιληφτώ την νύχτα αλ Κάντρ (λάιλατουλ Κάντρ), τότε με τι λόγια να κάνω επίκληση; Ο Προφήτης απάντησε «Να πεις «Αλλαχούμα ινακα αφού’ου τουχίμπουλ άφουα φάαφουάνι» – Ω Αλλάχ, είσαι Αυτός που συγχωρεί και αγαπάς την συγχώρεση (από τους δούλους σου) γιαυτό συγχώρεσε με» {Τιρμιδί – Ριάντ ους Σαλιχήν, αυθεντικό}

Και να θυμάται ο πιστός, ότι το ωφέλιμο ιστιγφάρ είναι αυτό που συνδυάζεται με την τάουμπα (μετάνοια). Διότι η συγχώρεση είναι πιο ολοκληρωμένη μαζί με την μετάνοια. Οποιος ζητά συγχώρεση, αλλά μέσα του επιθυμεί να επιστρέψει στην αμαρτία, μετά τον Ραμαντάν, τότε η νηστεία του δεν γίνεται αποδεκτή από τον Ύψιστο. Όποιος όμως νηστεύει στο Ραμαντάν και έχει πρόθεση να μην επιστρέψει στην αμαρτία μετά το Ραμανταν, τότε η νηστεία του είναι έγκυρη διότι περιέχει το στοιχείο της ειλικρινείας.

وصلى الله وسلم وبارك على نبينا محمد

Πηγη: Ίμπν Ράτζαμπ, στο Λαταά’ιφ Αλ Μά’ααριφ, σελ.384-385

Ετικέτες: , , , , , , , , ,

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.