الحمد لله رب العالمين، وصلى الله وسلم على نبينا محمد وعلى آله وأصحابه أجمعين، أما بعد
Όλοι οι άνθρωποι είναι επιρρεπείς στα λάθη και στις αμαρτίες, εξαιτίας της ανθρώπινης φύσης που χαρακτηρίζεται από αδυναμίες, πειρασμούς και προκλήσεις. Ο δρόμος του πιστού δεν είναι ένας δρόμος χωρίς εμπόδια· είναι μια πορεία γεμάτη μάχες με τον εαυτό του, αντιπαραθέσεις με τις εσωτερικές και εξωτερικές παγίδες, αλλά και αμέτρητες ευκαιρίες για να αποδείξει την αφοσίωσή του στον Ύψιστο.
Στο Ισλάμ, οι αμαρτίες δεν είναι απλώς παραβιάσεις κάποιων κανόνων, αλλά πράξεις που διαταράσσουν τη σχέση του ανθρώπου με τον Αλλάχ, τον ίδιο του τον εαυτό και την κοινωνία. Παρόλα αυτά, το έλεος και η ευσπλαχνία του Αλλάχ δίνει στους πιστούς την ευκαιρία να επιστρέψουν σε Αυτόν, μέσα από τη μετάνοια, τις ενάρετες πράξεις και την επιμονή στην καθοδήγηση. Το Κοράνι και οι διδαχές του Προφήτη Μουχάμαντ صلى الله عليه و سلم φωτίζουν τον δρόμο του ανθρώπου, διευκρινίζοντας πώς κάθε κατηγορία πιστών μπορεί να αντιμετωπίσει τις αμαρτίες του.
Στο παρόν άρθρο, θα εξετάσουμε τις έξι βασικές κατηγορίες Μουσουλμάνων, όπως αυτές σχετίζονται με την αντιμετώπιση των αμαρτιών τους. Από αυτούς που με ειλικρινή μετάνοια επιστρέφουν στον Αλλάχ, μέχρι εκείνους που, παρά τα λάθη τους, βρίσκονται υπό το Θείο θέλημα, η ανάλυση αυτή στοχεύει να αναδείξει την πολυδιάστατη φύση της αμαρτίας και της συγχώρεσης, όπως επίσης και τη βαθιά δικαιοσύνη του Δημιουργού. Μέσα από αυτά τα παραδείγματα, δεν ανακαλύπτουμε μόνο τη σοφία του Ισλαμικού Νόμου, αλλά και την αέναη προσπάθεια του ανθρώπου να πλησιάσει την ευαρέσκεια του Αλλάχ και να εξασφαλίσει την σωτηρία του.
Ο δούλοι του Αλλάχ (Μουσουλμάνοι) χωρίζονται σε έξι κατηγορίες σχετικά με τις αμαρτίες που διαπράττουν:
Πρώτη κατηγορία: Αυτός που προσφέρει μετάνοια και ζητά συγχώρεση από τον Αλλάχ για την αμαρτία που διέπραξε. Ο Αλλάχ θα τον συγχωρέσει και θα του σβήσει την αμαρτία. Επίσης, μπορεί ο Ύψιστος να αντικαταστήσει τις αμαρτίες με ενάρετες πράξεις. Και αυτό συμβαίνει από το έλεος του Παντοδύναμου, του Παντελεήμων. Ο Αλλάχ ο Ύψιστος λέει:
وَإِنِّي لَغَفَّارٌ لِّمَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا ثُمَّ اهْتَدَىٰ
«Πράγματι, Είμαι Εκείνος που συγχωρεί (επανειλημμένα), όποιον μετάνιωσε, και πίστεψε, κι έκανε αγαθά έργα κι έπειτα μένει σταθερός (μέχρι το θάνατο του) στην καθοδήγηση» {Κοράνι 20:82}
Λέει ο Αλλάχ:
وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَٰهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ ۚ وَمَن يَفْعَلْ ذَٰلِكَ يَلْقَ أَثَامًا
يُضَاعَفْ لَهُ الْعَذَابُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَيَخْلُدْ فِيهِ مُهَانًا
إِلَّا مَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلًا صَالِحًا فَأُولَٰئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ ۗ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا
«Και (είναι) εκείνοι που δεν επικαλούνται – με τον Αλλάχ άλλο ψεύτικο θεό, και δεν σκοτώνουν την ζωντανή ψυχή, που ο Αλλάχ την έκανε ιερή, εκτός (αν πρόκειται) για δίκαιη αιτία (όπως ορίζει ο Νόμος) και, δεν διαπράττουν μοιχεία. Κι όποιος τα διαπράξει αυτά θα συναντήσει τιμωρία. Θα διπλασιαστεί σ’ αυτόν η τιμωρία κατά την Ημέρα της Ανάστασης και θα τον σκεπάσει η ντροπή (αιώνια). Εκτός αν μετανιώσει, αν πιστέψει και κάνει έργα αγαθά. Σ’ αυτούς ο Αλλάχ θα αντικαταστήσει τις κακές (πράξεις) τους με καλές, κι ο Αλλάχ είναι ο Πολυεύσπλαχνος, Πολυεπιεικής.» {Κοράνι 25:68-70}
Ο Προφήτης صلى الله عليه و سلم είπε:
«Και ο Αλλάχ συγχωρεί αυτόν που προσφέρει Τάουμπα (μετάνοια)» {Μπουχάρι – Μούσλιμ}
Δεύτερη κατηγορία: Αυτός που διαπράττει αμαρτίες και δικαιούται την επίγεια τιμωρία (εξαιτίας του Ισλαμικού Νόμου), μέσω των προκαθορισμένων ποινών (αλ Χουντούντ και Τα’αζιρατ). Όταν αυτές οι ποινές εκτελούνται στον παραβάτη, τότε του σβήνουν και το αμάρτημα που διέπραξε, όπως προκύπτει και από την ρήση του Ουμπαάντα رضي الله عنه που λέει ότι ο Προφήτης صلى الله عليه و سلم είπε:
«Όποιος διαπράττει αυτές τις αμαρτίες (κλεψιά, μοιχεία, φόνος, ψέματα, ανυπακοή προς τις εντολές) και τιμωρείται (όπως προβλέπεται από την ποινή) τότε αυτό (η τιμωρία που δέχτηκε) θα λειτουργήσει ως εξιλέωση γιαυτόν» {Μπουχάρι και Μούσλιμ}
Τρίτη κατηγορία: Αυτός που διαπράττει αμαρτίες, στον οποίο ο Αλλάχ στέλνει τιμωρίες (δοκιμασίες, στενοχώριες, αρρώστιες, συμφορές) και λειτουργούν ως εξιλέωση για τις αμαρτίες του. Ο Προφήτης صلى الله عليه و سلم είπε:
«Καμία δυστυχία/δυσκολία η αρρώστια δεν πέφτει πάνω στον Μουσουλμάνο, ανησυχία, στενοχώρια η ζημία, ακόμα και ένα τσίμπημα από αγκάθι, παρά μόνο ο Αλλάχ τον κάνει να εξιλεωθεί για κάποιες από τις αμαρτίες του. {Μπουχάρι}
Τέταρτη κατηγορία: Αυτός που διαπράττει αμαρτίες και ο Αλλάχ διευκολύνει κάποιον άλλον πιστό Μουσουλμάνο να του κάνει ντουά (να συγχωρέσει ο Αλλάχ τις αμαρτίες του) και δίνει για λογαριασμό του σάντακα (εθελοντική ελεημοσύνη). Εξαιτίας αυτής της κίνησης, είναι πιθανόν ο Αλλάχ ο Ύψιστος να συγχωρέσει τις αμαρτίες του παραβάτη, εξαιτίας της ντουά που δέχτηκε από τα παιδιά του, τους φίλους του κτλ.
Πέμπτη κατηγορία: Αυτός που διαπράττει αμαρτίες (μικρές, όχι μεγάλες) αλλά στη συνέχεια κάνει και ενάρετες πράξεις. Οι καλές του πράξεις σβήνουν τις προηγούμενες (μικρές) αμαρτίες επειδή ο Αλλάχ τον συγχώρεσε. Λέει στο Κοράνι:
إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ
«Πράγματι, οι καλές πράξεις, απομακρύνουν τις κακές πράξεις (μικρές αμαρτίες)» {Κοράνι 11:114}
Διαβάζουμε επίσης:
إِن تَجْتَنِبُوا كَبَائِرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَنُدْخِلْكُم مُّدْخَلًا كَرِيمًا
«Αν όμως αποφύγετε τις μεγάλες αμαρτίες, που είναι απαγορευμένες να κάνετε, τότε θ’ αποβάλλουμε τις μικρότερες και θα σας δώσουμε τίμια είσοδο (στον Παράδεισο)» {Κοράνι 4:31}
Έκτη κατηγορία: Αυτός που διαπράττει αμαρτίες και ο παραβάτης αξίζει την είσοδο στην Κόλαση της φωτιάς, και δεν έχει προσφέρει μετάνοια ούτε έχει ενάρετες πράξεις που να στέκονται ικανές να διαγράψουν αμαρτίες. Αυτό το άτομο πέφτει αποκλειστικά κάτω από το θέλημα του Αλλάχ. Εάν θέλει ο Αλλάχ θα τον τιμωρήσει, και αν θέλει θα τον συγχωρέσει (τις αμαρτίες του). Όμως, και στις δυο περιπτώσεις η τελική του κατάληξη θα είναι στον Παράδεισο, διότι πέθανε ως Μουσουλμάνος (με Ταουχίντ-Μονοθεϊσμό) και το τελικό μέρος του Μουσουλμάνου πιστού (ακόμα και αν τιμωρηθεί ενδιάμεσα) είναι ο Παράδεισος. [Πηγή: Σάρχ Ουσούλ ας Σούννα, σελ 84-85]
Η σύντομη παρουσίαση αυτή, των έξι κατηγοριών Μουσουλμάνων σε σχέση με τις αμαρτίες τους, είναι μια υπενθύμιση της πολυδιάστατης σχέσης που έχει κάθε πιστός με τον Αλλάχ, αλλά και με τον ίδιο του τον εαυτό. Ο Αλλάχ, μέσα από την απόλυτη σοφία και το έλεός Του, δίνει σε κάθε άνθρωπο την ευκαιρία να διορθώσει τα λάθη του και να επανέλθει στο δρόμο της καθοδήγησης. Από την πρώτη κατηγορία, που χαρακτηρίζεται από την ειλικρινή μετάνοια, μέχρι την έκτη κατηγορία, που υπάγεται πλήρως στη βούληση του Αλλάχ, οι περιπτώσεις αυτές δεν είναι απλώς θεωρητικά παραδείγματα. Είναι πραγματικές καταστάσεις που μας δείχνουν πώς λειτουργεί η δικαιοσύνη και το έλεος του Παντοδύναμου.
Η ζωή ενός πιστού είναι γεμάτη προκλήσεις και οι αμαρτίες είναι ένα αναπόφευκτο μέρος αυτής της πορείας. Όμως, το Ισλάμ μας διδάσκει ότι οι αμαρτίες δεν πρέπει να οδηγούν σε απόγνωση. Αντίθετα, μπορούν να γίνουν ευκαιρίες για μετάνοια και μια νέα αρχή που οδηγεί τον άνθρωπο πιο κοντά στον Δημιουργό του.
Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι κάθε αμαρτία, όσο μεγάλη κι αν είναι, μπορεί να συγχωρεθεί, αρκεί να συνοδεύεται από ειλικρινή μετάνοια και δέσμευση για βελτίωση