Ορισμένες ασθένειες της καρδιάς δεν φαίνονται. Κι όμως, είναι πιο θανατηφόρες από κάθε φυσική ασθένεια. Ο φθόνος/ζήλια και η κακία είναι από τις πλέον επικίνδυνες πνευματικές ασθένειες. Όπως είπε ο Προφήτης Μουχάμαντ ﷺ, είναι ένα καταστροφικό ξυράφι που δεν ξυρίζει τα μαλλιά του κεφαλιού, αλλά τη θρησκεία (ως προς την ανταμοιβή).
Δεν πρόκειται για υπερβολή ή ποιητική παρομοίωση. Ο φθόνος είναι μορφή άρνησης αυτού που όρισε ο Αλλάχ. Ο ζηλόφθονος επιθυμεί να ακυρωθεί το αγαθό που ο Αλλάχ χάρισε σε άλλον. Είναι σαν να λέει: «Γιατί του το έδωσες; Δεν το άξιζε». Πρόκειται για κρυφή έχθρα απέναντι σε ό,τι προόρισε ο Αλλάχ ο Ύψιστος.
Πολλοί αναρωτιούνται και λένε «Γιατί δεν μπορώ να μελετήσω; Γιατί δεν απομνημονεύω; Γιατί η γνώση δεν αποδίδει καρπούς στην καρδιά μου; Γιατί δεν εγκαταλείπω την αμαρτία;» Και άλλα παρόμοια.
Η απάντηση βρίσκεται μέσα μας. Δεν είναι θέμα ευφυΐας ή έλλειψης χρόνου. Είναι θέμα καρδιάς. Η γνώση είναι φως από τον Αλλάχ. Δεν θα κατοικήσει σε καρδιά βρώμικη, γεμάτη ζηλοφθονία, κακία και υποτίμηση των άλλων.
Όπως είπαν οι σοφοί και συνηθίζουν να λένε οι Ουλέμα: «Είναι απαγορευμένο για την καρδιά να εισέλθει σε αυτήν το φως, εάν περιέχει κάτι που μισεί ο Αλλάχ.»
Βλέπεις κάποιον να λέει: «Δεν μπορώ να μελετήσω». Αγόρασε όλα τα βιβλία, τα τακτοποίησε στα ράφια. Ανοίγει το βιβλίο, δεν καταλαβαίνει. Αν καταλάβει, δεν μπορεί να εφαρμόσει. Αν εφαρμόσει, δεν μπορεί να προσκαλέσει τους άλλους. Η ευλογία της γνώσης έχει αφαιρεθεί. Η ρίζα του προβλήματος; Μια καρδιά ακάθαρτη. Μια καρδιά που φέρει κάτι το οποίο ο Αλλάχ απαγορεύει και απεχθάνεται.
Η καθαρή καρδιά δεν είναι επιλογή για τον μελετητή της γνώσης, είναι απαίτηση. Η ευλογία της γνώσης έρχεται όταν η καρδιά ελευθερωθεί από πνευματικές ασθένειες. Όταν ο πιστός καθαρίσει το εσωτερικό του, τότε ο Αλλάχ ρίχνει φως μέσα του, τότε τα λόγια του Αλλάχ στο Κοράνι και τα λόγια του Προφήτη στα χαντίθ φυτεύονται, βλασταίνουν και καρποφορούν.
Ο Αλλάχ ο Ύψιστος είπε:
«Την Ημέρα εκείνη δεν θα ωφελήσει ούτε ο πλούτος (που απέκτησε) ούτε τα παιδιά του (να τον στηρίξουν), παρά μόνο όποιος έρθει στον Αλλάχ με καθαρή καρδιά.» {Κοράνι, 26:88–89}
Ο Ιμάμης Ίμπν ουλ Κάγιεμ αναφέρει ότι η καθαρή καρδιά είναι εκείνη που περιέχει τον απόλυτο Μονοθεϊσμό (Ταουχίντ), προσήλωση στη Σούννα του Προφήτη ﷺ (Ιτιμπά’), υπακοή στις εντολές του Αλλάχ, συχνή ενθύμηση του Ύψιστου (αδκάρ), και απόλυτη ειλικρίνεια, δηλαδή τήρηση της πίστης αποκλειστικά για χάρη του Αλλάχ
Αντίθετα, όσα αντιτίθενται στην καθαρή καρδιά είναι το Σίρκ (παγανισμός, πολυθεϊσμός και κάθε μορφή ειδωλολατρίας, είτε φανερή είτε κρυφή), η μπίνταα (νεωτερισμός, αίρεση και πλάνη σε ζητήματα πίστης), η αμαρτία, η αμέλεια ως προς την ενθύμηση του Αλλάχ, καθώς και τα γνωρίσματα της υποκρισίας. Οι λόγιοι τόνισαν, στο ίδιο πλαίσιο, και άλλες πνευματικές ασθένειες, όπως τον εγωισμό, τον φθόνο, το πείσμα και την κακία προς τα αδέλφια μας στο Ισλάμ.
Η γνώση καρποφορεί μόνο σε καθαρό έδαφος. Πόσοι μελετούν αλλά δεν καταλαβαίνουν, και πόσοι καταλαβαίνουν αλλά δεν πράττουν, και πόσοι πράττουν αλλά δεν μεταδίδουν ούτε προσκαλούν στο ενάρετο. Όλοι έχουν ένα κοινό πρόβλημα. Μια καρδιά που δεν έχει εξαγνιστεί.
Αυτός που επιθυμεί η γνώση να τον ωφελήσει και να ωφελήσει και άλλους μέσω αυτού, οφείλει πρώτα να καθαρίσει την καρδιά του. Όσο υπάρχει μέσα της κάτι που απεχθάνεται ο Αλλάχ, η γνώση θα είναι άγονη. Και αν δεν φέρει καρπούς, δεν είναι φως, είναι απλή πληροφορία.
Ο δρόμος για την Ισλαμική κατανόηση, για τη Ντάουα, περνά μέσα από το πιο βαθύ πεδίο της ύπαρξης, την καρδιά. Γιαυτό ζητάμε από τον Αλλάχ τον Ύψιστο να μας την εξαγνίσει και να μας απαλλάξει από την ασθένεια του φθόνου και της κακίας. Να μας καταστήσει άξιους ώστε να κατοικήσει στις καρδιές μας το φως της γνώσης. Να μας κάνει να αγαπάμε τα αδέλφια και τις αδελφές μας.