Το Κοράνι για την αρετή της δικαιοσύνης – كونوا قوامين بالقسط

Άχμαντ Μ.Ελντίν

بـسـم الله والحـمـد لله والـصلاة والـسـلام عــلى رسـول الله، وبـعـد

 

Ο Ύψιστος λέει:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاءَ لِلَّهِ وَلَوْ عَلَىٰ أَنفُسِكُمْ أَوِ الْوَالِدَيْنِ وَالْأَقْرَبِينَ ۚ إِن يَكُنْ غَنِيًّا أَوْ فَقِيرًا فَاللَّهُ أَوْلَىٰ بِهِمَا ۖ فَلَا تَتَّبِعُوا الْهَوَىٰ أَن تَعْدِلُوا ۚ وَإِن تَلْوُوا أَوْ تُعْرِضُوا فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا

«Εσείς που πιστέψατε! Να σταθείτε σταθερά στο δίκαιο. Η μαρτυρία σας να είναι εντελώς για τον Αλλάχ, ακόμα κι αν πρόκειται να είναι ενάντια στον εαυτό σας, ή ενάντια στους γονείς και τους συγγενείς σας, είτε είναι πλούσιοι, ή φτωχοί. Γιατί ο Αλλάχ είναι πρόθυμος να τους προστατέψει και τους δύο (στην μαρτυρία). Να μην παρασύρεστε απ’ τα πάθη της καρδιάς σας (προτιμήσεις σας), μη τυχόν παρεκτραπείτε (αδικήσετε). Κι αν διαστρέφετε το δίκαιο (η την μαρτυρία σας), ή αρνείστε να το κάνετε (να πείτε και να πράξετε την αλήθεια), τότε μάθετε, ότι ο Αλλάχ είναι καλά πληροφορημένος για τις πράξεις σας» {Κοράνι 4:135}

Ο Αλλάχ ο Ύψιστος διατάζει τους πιστούς να στέκονται με σταθερότητα για το δίκαιο και να μαρτυρούν αλήθειες εις το όνομα του Αλλάχ. Η λέξη قَوَّامِينَ (από το καουάμ) δηλώνει την έμφαση που πρέπει να δοθεί στο κομμάτι της δικαιοσύνης σε κάθε περίπτωση και κατάσταση που θα βρεθεί ο πιστός στη ζωή του.

Η λέξη بِالْقِسْطِ (κίστ) αναφέρεται συγκεκριμένα στην δικαιοσύνη που πρέπει να αποδώσει ο πιστός στα δικαιώματα του Υψίστου καθώς επίσης και στα δικαιώματα των ανθρώπων. Δικαιοσύνη ως προς τα δικαιώματα του Αλλάχ σημαίνει ότι οι ευλογιές του προς εμάς χρησιμοποιούνται προς την υπακοή και το ενάρετο και όχι προς την αμαρτία κα το παράνομο. Δικαιοσύνη προς τα δικαιώματα των ανθρώπων σημαίνει ότι ο πιστός ανταποκρίνεται σε κάθε δικαίωμα που έχει ο διπλανός του, όποιος και αν είναι αυτός και αποδίδει τα δικαιώματα του έτσι όπως ο ίδιος θα ήθελε να του συμπεριφερθούν και να του αποδώσουν τα δικαιώματα του.

Ο Ύψιστος αναφέρεται στην μαρτυρία η οποία πρέπει να είναι δίκαιη. Κάθε φορά που υπάρχει διαφωνία η αντιπαλότητα ο πιστός πρέπει να μαρτυρά την αλήθεια εις το όνομα του Αλλάχ και για χάρη Του. Απαγορεύετε στον πιστό να μεροληπτεί υπερ των συγγενών του η των αγαπημένων του. Πρέπει να είναι απόλυτα δίκαιος και αντικειμενικός σε σημείο μάλιστα, που αν χρειαστεί, να μαρτυρήσει εναντίον στον ίδιο του τον εαυτό, τους γονείς και τους αγαπημένους του.

Στην δίκαιη μαρτυρία ο πιστός δεν πρέπει να κρίνει με βάση την οικονομική δυνατότητα του ατόμου. Είτε φτωχός είτε πλούσιος. Πολλές φορές κρίνουμε με βάση συμφερόντων και μαρτυρούμε υπερ του πλούσιου λογω της οικονομικής του δυνατότητας, ενώ άλλες φορές μαρτυρούμε υπέρ του φτωχού η του αδύναμου λογω συμπάθειας και ευσπλαχνίας. Όμως ο Ύψιστος απαγορεύει να μεροληπτούμε καταυτόν τον τρόπο και καλεί στην δίκαιη μαρτυρία, όποια και αν είναι η οικονομική δυνατότητα του άτομου. Ο Αλλάχ είναι ο προστάτης και των δύο.

Η δίκαιη στάση και η δίκαιη μαρτυρία είναι εξαιρετικά στοιχεία αρετής για ένα άτομο. Σηματοδοτούν την αγνότητα, την θεοσέβεια και την αυθεντική τήρηση του Ισλάμ. Όποιος πραγματικά επιθυμεί να είναι επιτυχημένος σε αυτόν τον επίγειο κόσμο και στον επόμενο (μεταθανάτια) τότε δεν έχει παρά να εξωτερικεύει δικαιοσύνη και αμεροληψία σε όλα τα θέματα της ζωής του. Είναι ένας εξαιρετικός τρόπος για να απαλλαχτείς από λογικά σφάλματα, κατώτατες επιθυμίες και συμφέροντα τα οποία οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στην αδικία και την μεροληψία.

Το μεγαλύτερο εμπόδιο προς την δικαιοσύνη είναι οι κατώτατες επιθυμίες και τα πάθη της καρδιάς. Γιαυτο και ο Ύψιστος προειδοποιεί από αυτήν την ασχήμια που απορρέει από την ανθρώπινη ψυχή. Εάν στραφείς στην επιθυμία και τα πάθη σου τότε θα χάσεις την ικανότητα της διάκρισης και δεν θα είσαι σε θέση να κρίνεις με δικαιοσύνη. Η επιθυμία και τα πάθη τυφλώνουν το άτομο και βλέπει την ασχήμια ως όμορφο και το όμορφο ως ασχήμια. Εγκαταλείπει την αλήθεια και το δίκαιο γιατί εναντιώνονται στις κατώτατες επιθυμίες του, στα μικροσυμφέροντα του και στα πάθη του.

Όποιος φροντίσει τον εαυτό του και προστατευτεί από τις κατώτατες επιθυμίες του και από τα πάθη της καρδιάς του, τότε πράγματι είναι με το μέρος της αλήθειας και βρίσκεται στο σωστό μονοπάτι που θέλει ο Παντοδύναμος.

Αφού έχει διευκρινιστεί η υποχρέωση της δικαιοσύνης, όποιο και αν είναι το αποτέλεσμα και το κόστος, στη συνέχεια ο Ύψιστος απαγορεύει όλες τις μορφές του ψεύδους, την αλλοίωση της μαρτυρίας η την άρνηση για κατάθεση της αλήθειας, μιας και όλα αυτά είναι στοιχεία που οδηγούν στις επιθυμίες και τα πάθη της καρδιάς που προαναφέραμε.

Σε περίπτωση που το άτομο αρνηθεί να είναι δίκαιος, να μαρτυρήσει την αλήθεια η αλλοιώσει την πραγματικότητα, η ακόμα χειρότερα να ψευδομαρτυρήσει, τότε ο Αλλάχ προειδοποιεί και υπενθυμίζει ότι γνωρίζει πολύ καλά τα έργα των δούλων του. Από τους ανθρώπους ο άδικος μπορεί να κρυφτεί όχι όμως και από τον Δημιουργό του που θα τον λογαριάσει την ημέρα της Κρίσης.

وصلى الله وسلم وبارك على نبينا محمد

Πηγή: Ταφσίρ ας Σαάντι, τόμος Α, σελ.443-444

Ετικέτες: , , , , , ,

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.