Η σημασία της αυτοκριτικής και της θεοσέβειας (τάκουα) είναι κεντρική στη διδασκαλία του Ισλάμ. Στο Κοράνι ο Ύψιστος καθοδηγεί τους πιστούς να εξετάζουν τις πράξεις τους, να Τον θυμούνται και να προετοιμάζονται για τη μέλλουσα ζωή. Τα εδάφια από τη Σούρα αλ-Χασρ (59:18-20) είναι μια από τις πλέον καθοριστικές υπενθυμίσεις για τη διαρκή προσπάθεια που πρέπει να καταβάλλει ο πιστός ώστε να εξασφαλίσει τη σωτηρία του τόσο σε αυτή τη ζωή όσο και στη μέλλουσα. Ο σχολιασμός του Σέηχ Αμπντ αρ-Ραχμάν ασ-Σα’ντί επεκτείνει αυτή την κατανόηση προσφέροντας πρακτικές συμβουλές για την εφαρμογή αυτών των εννοιών στην καθημερινή ζωή.
Ο Αλλάχ ο Ύψιστος απευθύνεται στους πιστούς στη Σούρα αλ-Χασρ λέγοντας:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّـهَ وَلْتَنظُرْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ لِغَدٍ ۖ وَاتَّقُوا اللَّـهَ ۚ إِنَّ اللَّـهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ * وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنسَاهُمْ أَنفُسَهُمْ ۚ أُولَٰئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ * لَا يَسْتَوِي أَصْحَابُ النَّارِ وَأَصْحَابُ الْجَنَّةِ ۚ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمُ الْفَائِزُونَ
«Ω, εσείς που πιστεύετε! Να είστε θεοσεβείς στον Αλλάχ. Και ας συλλογιστεί κάθε ψυχή τι έχει κάνει για αύριο (για τη Μέλλουσα Ζωή). Και να είστε θεοσεβείς στον Αλλάχ. Πράγματι, ο Αλλάχ για ό,τι κάνετε έχει απεριόριστη γνώση. Και μην είστε σαν εκείνους που ξέχασαν τον Αλλάχ (δεν Τον υπάκουσαν), και έτσι, (ο Αλλάχ) τους έκανε να ξεχάσουν τον εαυτό τους. Πράγματι, εκείνοι είναι οι ανυπάκουοι. Δεν είναι ισάξιοι οι κάτοικοι της φωτιάς με τους κατοίκους του Παραδείσου. Πράγματι, οι κάτοικοι του Παραδείσου είναι οι κερδισμένοι {Κοράνι 59:18-20}
Ο Αλλάμα, ο Σέηχ Αμπντ αρ-Ραχμάν ασ-Σα’ντί εξηγεί στο ταφσίρ του το εδάφιο, λέγοντας:
“Ο Αλλάχ διατάζει τους πιστούς δούλους Του να είναι συνεπείς στην θεοσέβεια τους προς Αυτόν, όπως απαιτεί και επιβάλλει το Ιμάν τους (πίστη). Αυτό ισχύει τόσο ιδιωτικά όσο και δημόσια: σε όλες τις καταστάσεις τους. Και τους διατάζει να έχουν κατά νου τις εντολές, τη νομοθεσία και τα όρια που ο Αλλάχ τους έχει προσδιορίσει, να εξετάζουν τι είναι υπέρ τους και τι κατά τους και να αναλογίζονται πώς οι πράξεις τους είτε θα τους βοηθήσουν είτε θα τους βλάψουν την Ημέρα της Κρίσης.
Έχοντας αυτήν την νοοτροπία θα κρατούν την μετα θάνατον ζωή στη σκέψη τους, θα δίνουν προτεραιότητα στην κατάσταση που θα βρίσκονται εκείνη την Ημέρα και θα καταβάλλουν κάθε προσπάθεια να κάνουν ενάρετες πράξεις (εχοντας ως βαση την πίστη) που θα τους οδηγήσουν σε ένα καλό τέλος. Θα απομακρύνουν τους εαυτούς τους από κάθε αδιέξοδο και εμπόδιο που μπορεί να τους εμποδίσει για να φτάσουν στη μετα θάνατον χαρά.
Έχοντας στο νού ότι ο Αλλάχ είναι πλήρως Ενήμερος για όλα όσα κάνουν – ότι καμία από τις πράξεις τους δεν είναι κρυφή από Αυτόν· ούτε αφήνει τις ενάρετες τους πράξεις να χαθούν, ούτε παραβλέπει τις αμαρτίες τους – τότε αυτό αναπόφευκτα θα τους οδηγήσει να εργαστούν και να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια ως προς την πνευματική τους ανάπτυξη.
Το Κορανικό εδάφιο αυτό αποτελεί τη βάση για τον πιστό έτσι ώστε να εξετάζει με αυτοκριτική τον εαυτό του. Πιο συγκεκριμένα, εάν διαπιστώσει αμαρτίες, πρέπει να τις διορθώσει άμεσα και να σταματήσει να τις διαπράττει, μετανοώντας ειλικρινά και να απομακρυνθεί από τους παράγοντες που οδηγούν σε αυτές. Εάν διαπιστώσει ελλείψεις στον εαυτό του σχετικά με οποιαδήποτε εντολή που έχει διατάξει ο Αλλάχ, τότε πρέπει να καταβάλει προσπάθεια και να ζητήσει τη βοήθεια του Κυρίου του για να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του.
Συνιστάται επίσης να κάνει μια σύγκριση μεταξύ των ευλογιών και της καλοσύνης που λαμβάνει απο τον Αλλάχ τον Δημιουργό του και των δικών του ελλαττωματικών συμπεριφορών προς Εκείνον, διότι αυτό αναμφίβολα θα του προκαλέσει μέσα του ένα αίσθημα ντροπής (αν είναι ειλικρινής).
Η απόλυτη αποτυχία για έναν πιστό άνθρωπο είναι να αγνοήσει αυτό το ζήτημα και να γίνει όπως εκείνοι που ξέχασαν τον Αλλάχ, παραμέλησαν να Τον θυμούνται και να εκπληρώνουν τα δικαιώματά Του, στρέφοντας αντίθετα την προσοχή τους στο να κυνηγούν τη δική τους απληστία και τις επιθυμίες τους. Ένα τέτοιο άτομο δεν θα είναι επιτυχημένο ούτε θα επιτύχει τους στόχους του. Το αντίθετο, ο Αλλάχ θα τον κάνει να ξεχάσει τι είναι καλό για τον ίδιο του τον εαυτό και να αγνοήσει ό,τι θα του προσέφερε όφελος και βοήθεια.
Με αυτόν τον τρόπο θα καταλήξει στην καταστροφή και θα βρεθεί να έχει χάσει τόσο σε αυτή τη ζωή όσο και στη μέλλουσα. Θα βρίσκεται σε σοβαρή απώλεια, χωρίς κανένα τρόπο να το διορθώσει ή να το αποκαταστήσει. Αυτό συμβαίνει επειδή αυτοί οι άνθρωποι είναι οι «φάσικούν» – εκείνοι που εγκαταλείπουν την υπακοή στον Κύριό τους και επιδίδονται στην ανυπακοή.
Είναι λοιπόν δυνατόν αυτός που διατηρεί συνεχώς τάκουα (ευσέβεια/θεοσέβεια) προς τον Αλλάχ και είναι προσεκτικός και εξετάζει κάθε τι που καταθέτει για την μετα θάνατον ζωή του, καταλήγοντας να κερδίσει την ευδαιμονία του παραδείσου και μια καλή αιώνια ζωή μαζί με τους Προφήτες, τους φιλαλήθεις, τους μάρτυρες και τους δίκαιους που έχει ευλογήσει ο Αλλάχ – μπορεί αυτό το άτομο να είναι ίσος με εκείνον που παραμελεί να θυμάται τον Αλλάχ και ξεχνά τα δικαιώματα του Αλλάχ πάνω του, ζώντας έτσι μια μίζερη ζωή και αξίζοντας τιμωρία στη μέλλουσα ζωή; Οι πρώτοι είναι οι επιτυχημένοι, ενώ οι δεύτεροι είναι οι χαμένοι” {Ταφσίρ ασΣάαντι για το κεφ 59, εδάφια 18-20}
Τα εδάφια της Σούρα αλ-Χασρ αποτελούν έναν φωτεινό οδηγό για τους πιστούς. Υπογραμμίζουν την ανάγκη για συνεχή αυτοκριτική, τη θεοσέβεια και τη βαθιά σύνδεση με τον Αλλάχ τον Ύψιστο. Εστιάζουν στην αποφυγή της αδιαφορίας και της λησμονιάς που οδηγούν στη ζημία και την αποτυχία, τόσο σε αυτή τη ζωή όσο και στην αιωνιότητα. Μέσα από αυτές τις διδαχές, ο πιστός καλείται να επιλέξει την οδό της επιτυχίας, που είναι γεμάτη από ενάρετες πράξεις, ειλικρίνεια και σεβασμό προς τον Δημιουργό του, ώστε να καταλήξει στην ευτυχία του παραδείσου, μαζί με τους ευλογημένους και τους δικαίους.