الحمد لله رب العالمين، وصلى الله وسلم على نبينا محمد وعلى آله وأصحابه أجمعين، أما بعد

Η ιστορία της ανθρωπότητας είναι γεμάτη από παραδείγματα όπου οι ενάρετοι άνδρες, οι άγιοι, οι προφήτες, ακόμη και οι απλοί σοφοί, θεοποιήθηκαν από τους λαούς τους. Μετά τον θάνατό τους, τα πρόσωπά τους περιβλήθηκαν με θρύλους, μυστικισμό, οι τάφοι τους έγιναν τόποι λατρείας και οι μνήμες τους αντικατέστησαν σταδιακά τη λατρεία του Ίδιου του Δημιουργού. Αυτή η ροπή του ανθρώπου, να εξυψώνει υπέρμετρα το δημιούργημα εις βάρος του Δημιουργού, αποτελεί τη ρίζα του σιρκ (πολυθεϊσμός), όπως τονίζει επανειλημμένα το Κοράνι, η Σούννα και οι διδασκαλίες των Σάλαφ.

Μέσα σε αυτό το ιστορικό και ανθρωπολογικό πλαίσιο, ξεχωρίζει με μοναδική λαμπρότητα η στάση του Αμπού Μπακρ ασ-Σιντίκ رضي الله عنه, του πρώτου χαλίφη και του πιο στενού φίλου του Προφήτη Μουχάμαντ صلى الله عليه وسلم. Όταν έφτασε η μέρα του αποχωρισμού, ο θάνατος του Προφήτη صلى الله عليه وسلم προκάλεσε σοκ στην κοινότητα. Ακόμη και ο Ούμαρ ιμπν αλ-Χαττάμπ رضي الله عنه, ο ισχυρός και αποφασιστικός, αρνήθηκε να δεχθεί την πραγματικότητα του θανάτου του Προφήτη. Είπε πάνω στο έντονο συναίσθημα της λύπης του: «Όποιος λέει ότι ο Μουχάμαντ πέθανε, θα του κόψω το κεφάλι με το σπαθί μου».

Σε αυτή την κρίσιμη στιγμή, ο Αμπού Μπακρ στάθηκε μπροστά στον λαό, με γαλήνη, σοφία και απόλυτη προσήλωση στην καθαρότητα της πίστης. Είπε τη διαχρονική δήλωση:

«Όποιος από εσάς λάτρευε τον Μουχάμαντ, να γνωρίζει ότι ο Μουχάμαντ έχει πεθάνει. Όποιος όμως λάτρευε τον Αλλάχ, να γνωρίζει ότι ο Αλλάχ είναι Ζωντανός και δεν πεθαίνει». {Μπουχάρι, νο. 4452, 4453, 4454}

Κατόπιν απήγγειλε το εδάφιο από το Κοράνι:

«Ο Μουχάμαντ δεν είναι παρά ένας Αγγελιαφόρος, και (πολλοί) Αγγελιαφόροι έχουν σταλθεί και πεθάνει πριν απ’ αυτόν. Αν όμως πεθάνει ή σκοτωθεί, μήπως θα στραφείτε πίσω (ως άπιστοι); Και εκείνος που θα στραφεί πίσω δε θα βλάψει σε τίποτα τον Αλλάχ, και ο Αλλάχ θα ανταμείψει τους ευγνώμονες. [Αλ-Ιμράν, 3:144]

Είναι αυτονόητο ότι κανείς από τους Σαχάμπα, ούτε και ο ευσεβής λαός, δεν λάτρεψε ποτέ τον Προφήτη Μουχάμαντ صلى الله عليه وسلم. Ο λόγος του Αμπού Μπακρ δεν είχε σκοπό να επιπλήξει μια πράξη πραγματικής λατρείας προς τον Προφήτη, αλλά να προλάβει κάθε τάση υπερβολής, συναισθηματικής εξύψωσης ή θεοποίησης του προσώπου του, υπενθυμίζοντας ότι η πίστη στηρίζεται στον Αλλάχ, τον Αιώνιο Ζωντανό, και ότι ο Μουχάμαντ είναι ο Απόστολός Του και όχι αντικείμενο λατρείας

Αυτή η δήλωση του Αμπού Μπακρ δεν ήταν απλώς μια ψύχραιμη διαχείριση. Ήταν ουσιαστικό κήρυγμα του Ταουχίντ (Μονοθεισμού). Ενσάρκωνε την αρχή ότι ο μόνος που αξίζει να λατρεύεται είναι ο Αλλάχ. Ο Αμπού Μπακρ διέλυσε κάθε τάση προσωπολατρίας, ακόμη και απέναντι στον πιο αγαπημένο άνθρωπο που πάτησε ποτέ τη γη, τον Προφήτη Μουχάμαντ صلى الله عليه وسلم.

Αναχαίτισε εκ προοιμίου κάθε πιθανή μελλοντική απόκλιση που θα μπορούσε να οδηγήσει τη νεογέννητη Ούμμα σε μια μορφή σιρκ (παγανισμού), όμοιας άλλων θρησκευτικών κοινοτήτων που λατρεύουν είτε τους προφήτες του Υψίστου, είτε το κλήρο και το ιερατείο τους. Ήξερε καλά ότι οι πιο πολλοί λαοί που παρέκκλιναν από την καθαρή πίστη δεν ξεκίνησαν με άρνηση του Θεού, αλλά με υπερβολική εξύψωση των κοντινών τού Θεού.

Η δήλωση αυτή είναι επίσης μία ανοιχτή αποδόμηση του ανθρώπινου ρομαντισμού και εξτρεμισμού απέναντι στο πρόσωπο του εκλιπόντος. Ο Αμπού Μπάκρ δεν επέτρεψε ούτε για μια στιγμή να κυριαρχήσει το συναίσθημα έναντι της αλήθειας. Δεν παρασύρθηκε σε φράσεις εξύψωσης, δεν κολάκεψε τα πλήθη, δεν εδραίωσε εξουσία μέσα από συναισθηματικό χειρισμό. Απεναντίας, επανέφερε τον λαό στις σταθερές της αποκάλυψης του Κορανίου και στο δόγμα του Ταουχίντ (μονοθεισμού). Στην έννοια ότι ο άνθρωπος, όποιος κι αν είναι, φεύγει. Μόνο ο Αλλάχ μένει.

Σε εποχές όπου ακόμη και σήμερα οι άνθρωποι λατρεύουν «προσωπικότητες», χτίζουν τάφους, προσκυνούν μαυσωλεία και στήνουν ιεραρχίες βασισμένες στον «άγιο», ο λόγος του Αμπού Μπάκρ παραμένει εμβληματικός.

Η δύναμη του Αμπού Μπακρ δεν ήταν η φωνή ή το ξίφος του, αλλά η διαύγεια του Ταουχίντ μέσα του. Εκείνη τη μέρα έσωσε την Ούμμα από τη σύγχυση με την ευλογία και την άδεια του Αλλάχ του Ύψιστου. Καθόρισε το πλαίσιο. Έβαλε την πρώτη σφραγίδα στον δρόμο της Σούννα μετα τον θάνατο του Προφήτη. Και πάνω από όλα, κράτησε την πίστη καθαρή από προσμίξεις.

Σε κάθε εποχή που οι άνθρωποι θεοποιούν πρόσωπα και αντικείμενα, εξιδανικεύουν και ξεχνούν τον Αλλάχ, η φωνή του Αμπού Μπακρ έρχεται να θυμίσει ότι καμία κτίση, όσο ευλογημένη κι αν είναι, δεν μπορεί να εξισωθεί με τον Δημιουργό

Από Ahmed Eldin

Άχμαντ Μ.Ελντίν: Διπλωματούχος Ισλαμικής Θεολογίας. Τζαμί «Σάλαφ ους Σάλιχ» (Αρ Ραχμάν)

Discover more from Το Ορθόδοξο Ισλάμ με Ορθόδοξη Κατανόηση

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading