Φιλοζωία και δικαιώματα των ζώων στο Ισλάμ – وجوب الرفق بالحيوان

Άχμαντ Μ.Ελντίν – أحمد بن محيي الدين

الحمد لله رب العالمين، وصلى الله وسلم على نبينا محمد وعلى آله وأصحابه أجمعين، أما بعد

Το σκεπτικό και η νοοτροπία που θέλει τα ζώα να προστατεύονται και να έχουν δικαιώματα, ήταν εντελώς άγνωστο στον δυτικό κόσμο, μέχρι και το 1635. Το Ισλάμ από την άλλη και συγκεκριμένα ο Προφήτης Μουχάμαντ صلى الله عليه و سلم δίδαξε την φιλοζωία σε λογικά πλαίσια. Παρακάτω θα διαβάσουμε μερικές ρήσεις και θα δούμε στην πράξη την φιλοζωία που διδάσκεται από τις Ισλαμικές πηγές.

Τι είπε ο Προφήτης صلى الله عليه و سلم και κατά συνέπεια τι διατάζει το Ισλάμ όσον αφορά την μεταχείριση των ζώων;

Διαβάζουμε σε αφήγηση του Σαίντ Ίμπν Τζουμπάιρ:

قَالَ مَرَّ ابْنُ عُمَرَ بِفِتْيَانٍ مِنْ قُرَيْشٍ قَدْ نَصَبُوا طَيْرًا وَهُمْ يَرْمُونَهُ وَقَدْ جَعَلُوا لِصَاحِبِ الطَّيْرِ كُلَّ خَاطِئَةٍ مِنْ نَبْلِهِمْ فَلَمَّا رَأَوُا ابْنَ عُمَرَ تَفَرَّقُوا فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ مَنْ فَعَلَ هَذَا لَعَنَ اللَّهُ مَنْ فَعَلَ هَذَا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَعَنَ مَنِ اتَّخَذَ شَيْئًا فِيهِ الرُّوحُ غَرَضًا

«Κάποτε ο Ίμπν Ούμαρ πέρασε από μια παρέα νεαρών, από την φυλή των Κουραίς, οι οποίοι είχαν δέσει ένα πτηνό, κάνοντας το στόχο, και του έριχναν βέλη (για εξάσκηση). Κάθε βέλος που αστοχούσε πήγαινε στον ιδιοκτήτη του πτηνού. Όταν είδαν τον Ίμπν Ούμαρ απομακρύνθηκαν. Ο Ιμπν Ούμαρ είπε:  «Ποιος το έκανε αυτό; Ο Αλλάχ έχει καταραστεί αυτόν που το κάνει (που βάζει ζώα ως στόχο για ψυχαγωγία). Και πράγματι, ο Απόστολος του Αλλάχ επικαλέστηκε κατάρες να πέσουν πάνω σε αυτόν που κάνει ένα ζωντανό πλάσμα ως στόχο» {Μούσλιμ, νο.1958}

Αφηγείται ο Άμπνταλλα Ίμπν Μασ’ούντ

كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ فَانْطَلَقَ لِحَاجَتِهِ فَرَأَيْنَا حُمَّرَةً مَعَهَا فَرْخَانِ فَأَخَذْنَا فَرْخَيْهَا فَجَاءَتِ الْحُمَّرَةُ فَجَعَلَتْ تَفْرُشُ فَجَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏»‏ مَنْ فَجَعَ هَذِهِ بِوَلَدِهَا رُدُّوا وَلَدَهَا إِلَيْهَا ‏»

«Ήμασταν με τον Απόστολο του Αλλάχ σε ταξίδι και πήγε να ανακουφιστεί. Εμείς είχαμε δει ένα πτηνό με τα δυο μικρά του. Τα πήραμε τα μικρά της. Το πτηνό ήρθε και άνοιγε τα φτερά του. Όταν επέστρεψε ο Απόστολος του Αλλάχ είπε: Ποιος αναστάτωσε το πτηνό για τα μικρά του; Να επιστρέψετε τα μικρά στο πτηνό» {Άμπου Νταούντ, νο. 2675}  

Ο Προφήτης τόνισε ότι είναι αρετή να προστατεύεις ζώα που έχουν ανάγκη. Εξιστόρησε μια ιστορία στους μαθητές του για ένα άντρα ο οποίος καθώς περπατούσε δίψασε πολύ έντονα. Πήγε και έψαξε νερό και βρήκε σε ένα πηγάδι και ήπιε. Βγαίνοντας έξω και κουρασμένος όπως ήταν καθώς μπήκε στο πηγάδι και βγήκε, είδε ένα σκύλο που προσπαθούσε να γλύψει λάσπη από την δίψα του. Ο άντρας συλλογίστικε ότι ο σκύλος υπέφερε από δίψα όπως ο ίδιος υπέφερε πριν από λίγο. Αποφάσισε να πάει κάτω στο πηγάδι πάλι, να γεμίσει το παπούτσι του με νερό, να το κρατήσει στο στόμα του και να βγει έξω να ξεδιψάσει τον σκύλο. Με αυτήν την κίνηση ο Αλλάχ ο Ύψιστος έμεινε πολύ ικανοποιημένος από αυτόν με αποτέλεσμα να τον συγχωρέσει για παλιές αμαρτίες του. Εξιστορώντας αυτήν την ιστορία, οι μαθητές του Προφήτη τον ρώτησαν

قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَإِنَّ لَنَا فِي الْبَهَائِمِ أَجْرًا فَقَالَ نَعَمْ فِي كُلِّ ذَاتِ كَبِدٍ رَطْبَةٍ أَجْرٌ

«Απόστολε του Αλλάχ, υπάρχει ανταμοιβή όταν κάνουμε καλό στα ζώα; Ο Προφήτης απάντησε: «Ναι, σε κάθε ζωντανό πλάσμα που κάνεις καλό υπάρχει ανταμοιβή (από τον Αλλάχ)» {Μπουχάρι, νο.5663}

Η στείρωση στα ζώα δεν είναι αρεστή, όπως καταγράφουν αρκετές πηγές στην Ισλαμική νομολογία. Παρολαυτα, επιτρέπεται για τα ζώα που τρώγονται με την προϋπόθεση να μην ζημιώνονται και να μην νιώθουν πόνο {Ίμπν Ουθαημήν, λικαά αλ μπάαμπ αλ μαφτούχ, τόμος 37, σελ.15}

Κάποτε ο Προφήτης είδε μια πολύ αδύνατη καμήλα. Τόσο λεπτή που η κοιλιά της σχεδόν ήταν ίσια την μέση της. Μετά από αυτό το θέαμα ο Προφήτης είπε

اتَّقُوا اللَّهَ فِي هَذِهِ الْبَهَائِمِ الْمُعْجَمَةِ فَارْكَبُوهَا وَكُلُوهَا صَالِحَةً

«Να φοβάστε τον Αλλάχ σχετικά με αυτά τα ζώα. Να τα καβαλάτε όταν έχουν την υγεία τους και να τα ταΐζετε (και να τρώτε το κρέας τους) όταν έχουν καλή υγεία» {Άμπου Νταούντ, νο.2548}

Ο Προφήτης όταν είδε μια καμήλα δεμένη σε μια πόρτα για πολλές ώρες ζήτησε να δει τον ιδιοκτήτη της για να τον επιπλήξει. Δεν τον βρήκε και είπε στους άνδρες γύρω να του πουν «να φοβάται το Αλλάχ όσον αφορά τα ζώα» {αλ Μουσνάντ  νο.16967, 46}

Ο Ίμπν Ούμαρ αφηγείται:

دَخَلَتِ امْرَأَةٌ النَّارَ فِي هِرَّةٍ رَبَطَتْهَا، فَلَمْ تُطْعِمْهَا، وَلَمْ تَدَعْهَا تَأْكُلُ مِنْ خِشَاشِ الأَرْضِ

«Μια γυναίκα εισήλθε στην κόλαση εξαιτίας μιας γάτας. Την είχε δεμένη, δεν την τάιζε ούτε την άφηνε ελεύθερη να φάει τα ζωύφια της γης (με αποτέλεσμα να πεθάνει)» {Μπουχάρι, νο.3318}

Στην περίπτωση του σφαχτού κρέατος που χρησιμοποιείται ως φαγητό, ο χασάπης καλείται να συμπεριφερθεί ευσπλαχνικά στο ζώο. Ο Προφήτης λέει σε σχετική ρήση:

إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ الإِحْسَانَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ فَإِذَا قَتَلْتُمْ فَأَحْسِنُوا الْقِتْلَةَ وَإِذَا ذَبَحْتُمْ فَأَحْسِنُوا الذَّبْحَ وَلْيُحِدَّ أَحَدُكُمْ شَفْرَتَهُ فَلْيُرِحْ ذَبِيحَتَهُ ‏»

«Ο Αλλάχ έχει διατάξει καλοσύνη σε κάθε τι, γιαυτό οταν σφάζετε (το ζωντανό) σφαχτέ το με καλό τρόπο (μην το ταλαιπωρείται). Γιαυτο πρέπει να ακονίζεται καλά τα μαχαίρια σας (να μην προκαλείται πόνο και ταλαιπωρία) για να πεθαίνουν άνετα.» {Μούσλιμ, νο. 1955} – Δείτε περισσότερα στο άρθρο: Χαλάλ τροφές και σφαγές ζώων

Αυτές και πολλές άλλες αναφορές εντοπίζονται στις Ισλαμικές μας πηγές  που δείχνουν όχι μόνο την φιλοζωία, αλλά και ένα είδος ευαισθητοποίησης και ευσπλαχνίας απέναντι στα ζώα που ακόμα και σήμερα οι «αναπτυγμένες» χώρες δεν δείχνουν.

Ο πιστός λοιπόν καλείται να είναι ευσπλαχνικός προς τα ζώα, όχι όμως και υπερβολικός όπως βλέπουμε από πολλούς δήθεν φιλόζωους σήμερα, οι οποίοι καταλήγουν να δείχνουν μεγαλύτερο σεβασμό στα ζώα συγκριτικά με τους ανθρώπους. Η φιλοζωία στο Ισλάμ ορίζεται από τα αποκεκαλυμμένα κείμενα και όχι με βάση τα συναισθήματα η το τι νομίζουμε εμείς. Περισσότερα γιαυτο το θέμα θα γράψουμε σε μελλοντικό άρθρο.

Άχμαντ Μ.Ελντίν
Διπλωματούχος Ισλαμικής Θεολογίας
Τζαμί «Σάλαφ ους Σάλιχ» (Αρ Ραχμάν)
IslamForGreeks.org – AhmadEldin.blog

والحمد لله رب العالمين، وصلى الله وسلم على نبينا محمد وآله وصحبه

Ετικέτες: , , , , ,

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.