الحمد لله رب العالمين، وصلى الله وسلم على نبينا محمد وعلى آله وأصحابه أجمعين، أما بعد
Στο Ισλάμ, οι άγγελοι αποτελούν ανώτερες πνευματικές οντότητες, δημιουργημένες από φως και εκτελούν τις εντολές του Αλλάχ του Ύψιστου με απόλυτη υποταγή και θεοφοβία. Μεταξύ αυτών, οι αρχάγγελοι κατέχουν μια ιδιαίτερη θέση στην Ισλαμική θεολογία καθώς είναι υπεύθυνοι για θεμελιώδη καθήκοντα. Ένας από τους πλέον σεβαστούς και σημαίνοντες αρχάγγελους είναι ο Μιχαήλ (Μικαΐλ), ο οποίος συνδέεται με τη διαχείριση της βροχής και τα σύννεφα.
Το κείμενο που ακολουθεί αντλεί από αυθεντικές ισλαμικές πηγές και τις εξηγήσεις διακεκριμένων λογίων, για να αναδείξει την ασύγκριτη θεοφοβία του αρχάγγελου Μιχαήλ, καθώς και τη σύνδεσή του με την έννοια της θεοσέβειας προς τον Αλλάχ τον Παντοδύναμο. Μέσα από αυτή την αφήγηση, οι πιστοί καλούνται να στοχαστούν πάνω στη δική τους πνευματική πορεία, αντλώντας έμπνευση από την αγνότητα και την ευλάβεια του αρχάγγελου Μιχαήλ, ο οποίος δεν έχει γελάσει από τότε που δημιουργήθηκε η κόλαση. Αυτό το στοιχείο μάς μεταφέρει ένα ισχυρό μήνυμα για τη σημασία της ταπεινότητας και του σεβασμού προς τον Αλλάχ τον Ύψιστο.
Καταγράφεται σε αυθεντική αφήγηση ότι ο Προφήτης είπε στον (άγγελο) Γαβριήλ:
مَا لِي لَمْ أَرَ مِيْكَائِيْلَ ضَاْحِكاً قَطُّ؟ قَالَ: مَا ضَحِكَ مِيْكَائِيْلُ مُنْذُ خُلِقَتِ الْنَّارُ
«Γιατί δεν έχω δει ποτέ μου τον (άγγελο) Μιχαήλ να γελά». Είπε (ο Γαβριήλ): «Δεν έχει γελάσει από τότε που δημιουργήθηκε η κόλαση». {Σιλσίλα ασαχίχα, νο. 2511}
Σέηχ Αμπντουραζζάκ αλ Μπάντρ (σχολιασμός):
“Το χαντίθ αυτό βρίσκεται στη συλλογή Μούσναντ (του Ιμάμη Άχμαντ). Ο Προφήτης είπε στον Γαβριήλ: «Γιατί δεν έχω δει ποτέ μου τον (άγγελο) Μιχαήλ να γελά». Είπε (ο Γαβριήλ): «Δεν έχει γελάσει από τότε που δημιουργήθηκε η Κόλαση».
Ο Μιχαήλ, σύμφωνα με ορισμένους λόγιους, είναι ο άγγελος που στέκεται ως υπεύθυνος για την βροχή και τα σύννεφα. Ο Προφήτης είπε: «Γιατί δεν έχω δει ποτέ μου τον Μιχαήλ να γελά». Ο Γαβριήλ απάντησε: «Δεν έχει γελάσει από τότε που δημιουργήθηκε η κόλαση».
Αυτό επιβεβαιώνει το χαρακτηριστικό του γέλιου στους αγγέλους (δηλ είναι σε θέση να γελάνε). Επίσης επιβεβαιώνεται το χαρακτηριστικό του φόβου τους (θεοφοβία). Η ρήση αυτή επιπλέον μας γνωστοποιεί ότι ο άγγελος Μιχαήλ δημιουργήθηκε πριν την κόλαση, «Δεν έχει γελάσει από τότε που δημιουργήθηκε η Κόλαση», δηλαδή από φόβο.
Και αυτός ο φόβος είναι ωφέλιμος για τον πιστό δούλο και είναι κομμάτι από το Ιμάν (πίστη). Ο Αλλάχ ο Ύψιστος λεει:
وَأَمَّا مَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ وَنَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوَىٰ
فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِيَ الْمَأْوَىٰ
«Όσον γιαυτόν που φοβάται να σταθεί μπροστά στον Κύριο του (την Ημέρα της Κρίσης) και συγκράτησε τον εαυτό του από τις κατώτατες (κακές) επιθυμίες και πάθη (παράνομοι πόθοι). Τότε ο παράδεισος θα είναι η κατοικία του» {Κοράνι 79:40-41}
Αυτός ο φόβος είναι πολύ σημαντικός στη ζωή του δούλου (πιστού). Όμως, το άτομο που απολαμβάνει την αμαρτία και την έχει συνηθίσει, τότε δεν κατέχει αυτόν τον φόβο. Νομίζει και σκέπτεται μόνο την ευσπλαχνία του Αλλάχ, γιαυτο και συνεχίζει την αμαρτία, με αποτέλεσμα να καταλήγει να είναι, όπως ο Ιμπν ουλ Κάγιεμ αναφέρει, αλαζόνας – πεισματάρης (στην αμαρτία).
Αυτό δεν είναι Χούσν αδ-Δάν (το να έχεις μια καλή – ορθή σκέψη για τον Αλλάχ)”
Η σύντομη αυτή περιγραφή για αρχάγγελου Μιχαήλ, όπως καταγράφεται στη συγκεκριμένη ρήση, αποτελεί μια εξαιρετική νουθεσία για τον πιστό δούλο. Το γεγονός ότι ο Μιχαήλ δεν έχει γελάσει από τη δημιουργία της Κόλασης δεν είναι απλώς μια περιγραφή ενός χαρακτηριστικού του, αλλά μια υπενθύμιση για τον αέναο φόβο που θα πρέπει να έχει ο άνθρωπος απέναντι στην τιμωρία του Υψίστου. Αυτός ο φόβος που οδηγεί στην θεοσέβεια, όπως τονίζει και ο Σέηχ Αμπντουραζζάκ αλ Μπάντρ, δεν είναι περιοριστικός, αλλά απελευθερωτικός – οδηγεί τον άνθρωπο στην υπακοή, στην ταπεινότητα και στην αποφυγή των αμαρτιών.
Ο Μιχαήλ, ως παράδειγμα αφοσίωσης και θεοφοβίας, μας διδάσκει ότι η ζωή του πιστού πρέπει να χαρακτηρίζεται από μια λεπτή ισορροπία: ανάμεσα στο φόβο της τιμωρίας και στην ελπίδα για την ευσπλαχνία του Αλλάχ. Όπως σημειώνει το Κοράνι, όσοι ζουν με αυτόν τον φόβο που σχετίζεται με την θεοσέβεια θα ανταμειφθούν με τον παράδεισο ως αιώνια κατοικία τους.
Μελετώντας τη θεοφοβία του Μιχαήλ και τα διδάγματα που μας μεταφέρει καλούμαστε να αναλογιστούμε τη δική μας σχέση με τον Αλλάχ. Σε έναν κόσμο που συχνά παρασύρει τον πιστό μακριά από την πνευματική πειθαρχία, με την δικαιολογία της αγάπης και της συγχώρεσης του Υψίστου, το παράδειγμα του αρχάγγελου Μιχαήλ παραμένει ένας φάρος ισορροπίας και ρεαλισμού για όλους όσοι επιδιώκουν την αληθινή πίστη.