Ερώτηση:
Καλησπέρα Αχμάντ,
Εδώ και λίγο καιρό παρακολουθώ κάποια βίντεο σου για το Ισλάμ. Εγώ είμαι αγνωστικιστής. Θέλω να μου απαντήσεις σε ένα εξής ερώτημα. Παρατηρούμε ότι ο ιστορία του Κορανίου με τον Νώε παρουσιάζει ισχυρη ομοιότητα με την βιβλική ιστορία του Νώε. Αυτό είναι αδιαμφισβήτητο. Η βιβλική ιστορία έχει τεράστια ομοιότητα με την ιστορία του ουτναπιστιμ στο έπος του Γκιλγκαμές.( ~2000 π.Χ ).
Στο επος αυτό, ο Ουτναπιστίμ χτίζει μια κιβωτό, φορτώνει ζώα, και στέλνει πουλιά,μια εντυπωσιακή ομοιότητα με τον Νώε. Εφόσον δεχτούμε ότι η αφήγηση στο κοράνι χρονολογικά έπεται της Γένεσης και του έπους ( Κοράνι 600 περίπου μ.Χ , Γένεση ολοκληρωμένη 500 π.Χ, Γκιλγκαμές 2000 π.Χ) και εφόσον δεχτούμε ότι η αρχαιότερη μορφή της ιστορίας είναι σαφώς πολυθεϊστική και μυθολογική, το ισλάμ πώς θεωρεί το κείμενο που γράφτηκε μετά από 3000 χρόνια την απόλυτη αλήθεια , και ότι δεν είναι απλά η ανακατασκευή ενός πολυθεϊστικου μύθου για να εξυπηρετεί μονοθειστικα συμφέροντα ? Η Ιστορία του Μωυσή ως μωρό που σώζεται είναι επίσης πανομοιότυπη με την ιστορία του Βασιλιά Σαργών, της Ακκαδίας. (3000 π.Χ) . Ποια είναι η θέση σου σε αυτά ?
Απάντηση:
الحمد لله رب العالمين، وصلى الله وسلم على نبينا محمد وعلى آله وأصحابه أجمعين، أما بعد
Η ύπαρξη παρόμοιων αφηγήσεων στην ανθρώπινη ιστορία δεν αποτελεί τεκμήριο αντιγραφής, ειδικά όταν δεν συνοδεύεται από άμεσες αποδείξεις εξάρτησης ή λογοκλοπής. Η ομοιότητα δεν συνεπάγεται με αιτιώδη σχέση. Είναι το λογικό σφάλμα του παραλληλισμού (post hoc ergo propter hoc).
Ακόμα κι αν δεχτούμε, υποθετικά, ότι υπάρχουν εξωτερικές ομοιότητες ανάμεσα στην ιστορία του Νώε στο Κοράνι, στη Βίβλο και στο έπος του Γκιλγκαμές, αυτό δεν σημαίνει ότι το Κοράνι αντιγράφει μυθολογίες. Το πρόσωπο του Νώε (Νουχ) عليه السلام δεν εμφανίζεται πρώτη φορά στην Παλαιά Διαθήκη, ούτε περιορίζεται σε εκείνη την περίοδο. Σύμφωνα με το Ισλάμ, ήταν ο πρώτος Απεσταλμένος του Αλλάχ (Θεού) προς την ανθρωπότητα (Κοράνι 71:1). Άρα, η ιστορία του ανήκει στη συλλογική μνήμη της ανθρωπότητας και λογικά θα έχει διασκορπιστεί με διαφορετικούς τρόπους σε διάφορους πολιτισμούς, άλλοτε διατηρημένη, άλλοτε διαστρεβλωμένη με μύθους.
Το έπος του Γκιλγκαμές περιέχει μυθολογικές υπερβολές, πολυθεϊστικές διηγήσεις και ανθρώπινα χαρακτηριστικά σε θεότητες, ενώ το Κοράνι παρουσιάζει την αφήγηση με πνευματική καθαρότητα, θεϊκή σοφία και ηθικό μήνυμα (μονοθεισμού). Δεν μοιάζουν στην ουσία, ούτε στο ύφος, ούτε στον σκοπό. Το Κοράνι δεν αντιγράφει, απαντά και διορθώνει (Κοράνι 5:48). Και αυτό από μόνο του αποτελεί τεκμήριο αυθεντίας.
Επιπλέον, δεν είναι άγνωστο φαινόμενο το να εμφανίζονται πρόσωπα προφητών μέσα σε παγανιστικούς μύθους. Αυτό εξηγείται από την Ισλαμική θεώρηση, η οποία διδάσκει πως ο Αλλάχ έστειλε προφήτες σε κάθε λαό (Κοράνι 10:47, 16:36). Οι ιστορίες τους διασώθηκαν εν μέρει, αλλά ενίοτε νοθεύτηκαν, μυθοποιήθηκαν ή απομακρύνθηκαν από τον αληθινό μονοθεϊστικό τους πυρήνα.
Το ίδιο ισχύει για την ιστορία του Μωυσή عليه السلام. Το γεγονός ότι παρόμοια μοτίβα (βρέφος που διασώζεται) εμφανίζονται στον θρύλο του βασιλιά Σαργών δεν αποδεικνύει αντιγραφή. Είναι μια κοινή λογοτεχνική δομή που εμφανίζεται σε πλήθος πολιτισμών. Όπως δεν λέμε ότι όλες οι ιστορίες βασιλιάδων που εξορίστηκαν και επανήλθαν είναι «αντιγραφές» μεταξύ τους, έτσι και εδώ, δεν μπορούμε να κάνουμε τέτοια απλοϊκή σύνδεση.
Η αρχή της ανθρώπινης ιστορίας ήταν σαφώς μονοθεϊστική, όχι παγανιστική. Η πολυθεΐα είναι παρέκκλιση, όχι αφετηρία. Ο λόγος που τα αρχαιολογικά ευρήματα δίνουν μεγαλύτερη έμφαση σε πολυθεϊστικά σύμβολα, είναι επειδή αυτά έχουν υλική μορφή, όπως αγάλματα, είδωλα και ιερά αντικείμενα λατρείας. Ο αυθεντικός μονοθεϊσμός όμως, ως λατρεία μόνο στον Δημιουργό, διχως εικόνες, είδωλα κτλ, και εχθρικός προς την θεοποίηση της κτίσης, δεν άφησε τα ίδια αρχαιολογικά ίχνη στον υλικό πολιτισμό. Άρα, η αρχαιολογική τοποθέτηση της πολυθεΐας δεν σημαίνει και ιστορική προτεραιότητα.
Το Κοράνι, αν μελετηθεί σοβαρά, όχι μόνο διαφέρει ποιοτικά από όλες τις άλλες πηγές, αλλά περιέχει γνώσεις, θεολογική ακρίβεια, γλωσσική δομή και πνευματική εμβάθυνση που δεν μπορούν να εξηγηθούν ως «συρραφή μύθων». Είναι μήνυμα για κάθε εποχή και όταν συγκριθεί με τις πηγές που υποτίθεται ότι “αντιγράφει”, υπερέχει σε σαφήνεια, θεολογία και καθαρότητα.
Για την ακρίβεια, ο Ύψιστος αποδομεί αυτήν την κριτική, όταν λέει
«Και λένε (οι άπιστοι): «(Αυτό το Κοράνι) είναι οι μύθοι των αρχαίων, που τους έγραψε (ο Μουχάμαντ), και του υπαγορεύονται πρωί και βράδυ.». Να τους πεις: «Πράγματι, το έχει στείλει (το Κοράνι) Αυτός που γνωρίζει ό,τι είναι μυστικό (ή κρυφό) στους ουρανούς και στη γη. Πράγματι, Αυτός είναι Γαφούρ (Αυτός που συγχωρεί τα πάντα) και Ραχείμ (Πολυεύσπλαχνος).» {Κοράνι 25:5-6}
والحمد لله رب العالمين، وصلى الله وسلم على نبينا محمد وآله وصحبه