الحمد لله رب العالمين، وصلى الله وسلم على نبينا محمد وعلى آله وأصحابه أجمعين، أما بعد
Ο άνθρωπος ενδιαφέρεται περισσότερο για την εικόνα που παρουσιάζει στους άλλους δημόσια παρά για την πραγματική κατάσταση της ψυχής του στα ιδιωτικά του. Προσπαθεί να προστατεύσει τη φήμη του, να κερδίσει τον έπαινο των ανθρώπων και να αποκρύψει όσα θα μπορούσαν να τον εκθέσουν. Όμως όσο προσεκτικά και αν διαμορφώσει τη δημόσια εικόνα του, υπάρχει μία εσωτερική πραγματικότητα την οποία δεν μπορεί να αποκρύψει από τον Αλλάχ τον Ύψιστο.
Ο Ιμπν αλ Τζάουζι στο έργο του Σάιντ αλ Χάατιρ αναφέρει ότι οι αποδείξεις που μαρτυρούν την ύπαρξη και την απόλυτη κυριαρχία του Αλλάχ είναι περισσότερες ακόμη και από τους κόκκους της άμμου. Ανάμεσα σε αυτές συγκαταλέγει τον τρόπο με τον οποίο οι κρυφές πράξεις του ανθρώπου, είτε καλές είτε κακές, αφήνουν τελικά τα σημάδια τους επάνω του.
Το ίδιο νόημα ενισχύεται και από τα λόγια του Ιμπν αλ Μουμπάρακ σχετικά με τον Ιμάμ Μάλικ. Τονίζεται ότι η πραγματική (πνευματική) ανύψωση του ανθρώπου δεν προέρχεται από την εξωτερική του εικόνα, αλλά από μία κρυφή κατάσταση ανάμεσα σε εκείνον και τον Κύριο του.
Η αμαρτία μπορεί να παραμένει κρυφή από τα μάτια των ανθρώπων όμως δεν παραμένει χωρίς συνέπειες. Μπορεί κανείς να αμαρτάνει όταν είναι μόνος θεωρώντας ότι εφόσον κανείς δεν τον είδε η πράξη του τελείωσε και εξαφανίστηκε. Όμως η αμαρτία δεν επηρεάζει μόνο το εξωτερικό μέρος της ζωής του ανθρώπου. Επιδρά στην καρδιά, στον χαρακτήρα, στη συμπεριφορά, στον λόγο και στις επιλογές του.
Ο Αλλάχ μπορεί να επιτρέψει να εμφανιστούν επάνω του τα σημάδια της ανυπακοής. Μπορεί οι άνθρωποι να αισθανθούν αποστροφή απέναντι του χωρίς να γνωρίζουν την κρυφή του πράξη. Μπορεί τα λόγια του να χάσουν την επιρροή τους, η καρδιά του να στερηθεί τη γαλήνη ή να πέσει σε μία άλλη αμαρτία, μέσω της οποίας θα εκτεθεί δημόσια. Η μία φανερή πτώση μπορεί τότε να γίνει η αποκάλυψη και η τιμωρία πολλών προηγούμενων αμαρτιών που παρέμεναν κρυφές.
Αυτό όμως μπορεί να λειτουργήσει και ως προειδοποίηση και έλεος. Ο άνθρωπος καλείται να αντιληφθεί ότι δεν υπάρχει πραγματική κρυψώνα απέναντι στον Αλλάχ, ούτε καταφύγιο από Εκείνον παρά μόνο επιστρέφοντας σε Εκείνον με ειλικρινή μετάνοια. Η έκθεση μιας αμαρτίας μπορεί να γίνει η αιτία για να ξυπνήσει η καρδιά, να ταπεινωθεί και να εγκαταλείψει έναν δρόμο που διαφορετικά θα την οδηγούσε στην καταστροφή.
Το αντίθετο συμβαίνει με την κρυφή υπακοή. Ένας άνθρωπος μπορεί να προσεύχεται όταν κανείς δεν τον βλέπει, να δίνει ελεημοσύνη χωρίς να το γνωρίζει κανείς, να συγκρατεί τον εαυτό του από την αμαρτία, να συγχωρεί εκείνον που τον αδίκησε ή να στρέφεται προς τον Αλλάχ με δάκρυα μέσα στη νύχτα. Οι άνθρωποι μπορεί να μη γνωρίζουν τίποτε από αυτά, όμως ο Αλλάχ γνωρίζει και βλέπει.
Οι κρυφές αυτές πράξεις αφήνουν επίσης το αποτύπωμα τους. Ο Αλλάχ μπορεί να τοποθετήσει αποδοχή για αυτόν τον άνθρωπο στις καρδιές των άλλων. Μπορεί να τον κάνει αντικείμενο επαίνου για περισσότερα ακόμη από όσα πραγματικά έκανε, να καλύψει τα σφάλματα του και να κάνει τους ανθρώπους να θυμούνται κυρίως τις καλές του ιδιότητες. Δεν είναι αποτέλεσμα αυτοπροβολής ή στρατηγικής, αλλά μία μορφή ανταμοιβής από τον Κύριο ο Οποίος δεν αφήνει να χαθεί ο κόπος εκείνων που πράττουν το καλό.
Αυτό ακριβώς παρατήρησε ο Ιμπν αλ Μουμπάρακ στον Ιμάμ Μάλικ. Είπε ότι τον είδε ανάμεσα στους ταπεινούς και υποταγμένους δούλους του Αλλάχ και ότι ο Αλλάχ τον ανύψωσε εξαιτίας μιας κρυφής κατάστασης που υπήρχε ανάμεσα σε εκείνον και τον Κύριο του. Ανέφερε επίσης ότι τον άκουγε συχνά να λέει:
«Όποιος επιθυμεί να αποκτήσει άνοιγμα στην καρδιά του (ψυχική γαλήνη) και να σωθεί από τις αγωνίες του θανάτου και τους τρόμους της Ημέρας της Ανάστασης, ας φροντίσει οι πράξεις του στα κρυφά να είναι περισσότερες από τις πράξεις που κάνει δημόσια».
Αυτή είναι μια εξαιρετική αρχή της ειλικρίνειας και μια σπουδαία έκφραση του Μονοθεισμού (Ταουχίντ). Ο πιστός χρειάζεται να έχει πράξεις τις οποίες δεν γνωρίζει κανείς παρά μόνο ο Αλλάχ. Πράξεις που δεν πραγματοποιούνται για τον έπαινο, την αναγνώριση ή τη δημιουργία μιας ευσεβούς εικόνας. Οι κρυφές πράξεις προστατεύουν την καρδιά από την επίδειξη και την υποκρισία και αποδεικνύουν ότι ο άνθρωπος λατρεύει πραγματικά τον Αλλάχ, όχι την αποδοχή των ανθρώπων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η δημόσια ενάρετη πράξη είναι κατακριτέα. Υπάρχουν πράξεις που εκτελούνται δημόσια, όπως η ομαδική προσευχή, η διδασκαλία και η δημόσια προτροπή προς το ενάρετο. Το ερώτημα είναι εάν πίσω από τη δημόσια πράξη υπάρχει ειλικρίνεια για χάρη του Αλλάχ ή εάν ο άνθρωπος είναι ευσεβής μόνο όταν τον παρακολουθούν. Το πρώτο είναι σημάδι ασφάλειας ενώ το δεύτερο μπορεί να ακουμπήσει και σε θέματα μικρής έκφρασης πολυθεϊσμού (Ο Αλλάχ να μας φυλάει).
Όταν κάποιος προσπαθεί να διορθώσει αποκλειστικά τη σχέση του με τους ανθρώπους παραμελώντας τη σχέση του με τον Αλλάχ, συνήθως καταλήγει στο αντίθετο αποτέλεσμα. Οι άνθρωποι έχουν διαφορετικές επιθυμίες, διαθέσεις και κρίσεις. Εκείνος που ζει αναζητώντας την αποδοχή τους θα παραμένει αιχμάλωτος των αντιδράσεων τους. Μπορεί να συμβιβάζεται, να υποκρίνεται και να εγκαταλείπει τις αρχές του για να κερδίσει την αποδοχή τους και τελικά εκείνοι από τους οποίους περίμενε αναγνώριση να γίνουν οι πρώτοι που θα τον κατακρίνουν.
Αντίθετα όταν ο άνθρωπος διορθώσει τη σχέση του με τον Αλλάχ, αποκτά εσωτερική σταθερότητα. Δεν σημαίνει ότι θα αγαπηθεί απαραίτητα διότι ακόμη και οι Προφήτες πολεμήθηκαν και λοιδορήθηκαν. Σημαίνει όμως ότι ο Αλλάχ θα του είναι υπέρ αρκετός, θα προστατεύσει την καρδιά του από την εξάρτηση από τους ανθρώπους και θα τοποθετήσει για εκείνον αποδοχή (οταν υπάρχει πραγματικό καλό).
Γι’ αυτό και η συγκεκριμένη διδασκαλία δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για να υποψιαζόμαστε ή να καταδικάζουμε τους άλλους. Δεν μπορούμε να ισχυριζόμαστε ότι κάθε άνθρωπος που κατακρίνεται κρύβει κάποια αμαρτία, ούτε ότι κάθε άνθρωπος που επαινείται είναι οπωσδήποτε ενάρετος. Πρόκειται πρωτίστως για κάλεσμα ιδιωτικής αυτοεξέτασης και αυτοκριτικής. Ο καθένας οφείλει να εξετάσει τη δική του κρυφή κατάσταση και όχι να ερευνά τις καρδιές των άλλων.
Κάθε άνθρωπος έχει μία ζωή που γνωρίζουν οι άλλοι και μία ζωή που γνωρίζει μόνο ο Αλλάχ. Η δεύτερη είναι εκείνη που καθορίζει την πραγματική του αξία. Μακριά από τα βλέμματα αποκαλύπτεται η ειλικρίνεια της πίστης, η πραγματική μετάνοια και η αληθινή υποταγή.
Εάν η κρυφή ζωή γεμίσει με αμαρτίες, οι συνέπειές τους αργά ή γρήγορα θα εμφανιστούν, ακόμη και αν η εξωτερική εικόνα παραμένει προσωρινά άθικτη. Εάν όμως γεμίσει με προσευχή, ενθύμηση του Αλλάχ (δίκρ), ελεημοσύνη (σάντακα), θεοφοβία, ελπίδα και ειλικρινή μετάνοια, τότε ο Αλλάχ μπορεί να τοποθετήσει ευλογία στη ζωή και αποδοχή ανάμεσα στους ανθρώπους.
Δεν είναι μόνο τι βλέπουν οι άνθρωποι σε εμάς αλλά τι γνωρίζει ο Αλλάχ για εμάς όταν κανείς άλλος δεν μας βλέπει. Η δημόσια εικόνα μπορεί να κατασκευαστεί εύκολα, η κρυφή πραγματικότητα όμως δεν μένει κρυφή απο τον Κύριο του σύμπαντος.
Ζητάμε από τον Ύψιστο να μας ελεήσει και να μας βοηθήσει να παραμένουμε ειλικρινείς και θεοσεβείς, τόσο στις κρυφές όσο και στις φανερές μας πράξεις. Να μας κάνει να αναζητούμε πάντοτε τη δική Του αποδοχή, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ότι θα γίνουμε αντιπαθείς στα μάτια των ανθρώπων. Να μας χαρίσει τη σταθερότητα να μην υποχωρούμε ούτε ένα βήμα από την αλήθεια και να μη συμβιβάζουμε ποτέ τη θρησκεία μας για χάρη της αποδοχής της κτίσης