الحمد لله رب العالمين، وصلى الله وسلم على نبينا محمد وعلى آله وأصحابه أجمعين، أما بعد
Η αναζήτηση της ευκολίας και η επιδίωξη της καλοπέρασης δίχως δοκιμασίες, όπως λύπη, απώλεια, φόβο και άλλες παρόμοιες καταστάσεις που συνιστούν ψυχική ή σωματική δοκιμασία, ίσως να είναι σημάδι ότι η κατάληξη του ανθρώπου μετά θάνατον δεν θα είναι καλή
Τα λόγια των Ουλεμά πρέπει να μας επαναφέρουν στην πραγματικότητα της φυσιολογικής ανθρώπινης κατάστασης και κυρίως της αληθινής ευσέβειας. Ο λόγιος Ιμπραχίμ αλ-Τάιμι είπε κάτι βαθύ και ειλικρινές, το οποίο κατέγραψε ο Ιμπν Ράτζαμπ αλ-Χάνμπαλί στο έργο του Ατ-Ταχουΐφ μιν αν-Ναρ, ως σημείο αυτοελέγχου για κάθε Μουσουλμάνο:
«Αυτός που δεν νιώθει λύπη, ας φοβηθεί μήπως είναι από τους κατοίκους της Κόλασης, διότι οι κάτοικοι του Παραδείσου θα πουν: “Όλος ο έπαινος ανήκει στον Αλλάχ που μας αφαίρεσε κάθε θλίψη” {Σούρα Φάτιρ, 34}. Και αυτός που δεν νιώθει φόβο, ας φοβηθεί μήπως δεν είναι από τους κατοίκους του Παραδείσου, διότι αυτοί θα πουν: «Πράγματι, πριν απ’ αυτό (στην εγκόσμια ζωή) ήμασταν ανάμεσα στους ανθρώπους μας και αισθανόμασταν φόβο» {Σούρα ατ-Τουρ, 26}»
Η αναφορά των κατοίκων του Παραδείσου φανερώνει ότι ο δρόμος προς αυτόν είναι ποτισμένος με ταραχή, με ψυχικό βάρος και με θλίψη για τις αμαρτίες, τις παραλείψεις, τα αδύναμα έργα και τον φόβο της μη αποδοχής.
Η λύπη του πιστού δεν είναι κατάθλιψη, αλλά εσωτερικός πνευματικός αναβρασμός, που πηγάζει από την επίγνωση του Αλλάχ και από την αναγνώριση του εαυτού ως ανεπαρκούς και ανάξιου των άπειρων ευεργεσιών του Ύψιστου. Η λύπη για τις αμαρτίες, η λύπη για την οκνηρία στην υπακοή, η λύπη για κάθε φορά που ο δούλος ένιωσε αδιαφορία ενώπιον του Παντοδύναμου, είναι σημάδι ζωής και όχι αδυναμίας.
Όποιος δεν νιώθει τέτοια λύπη, ας αναρωτηθεί μήπως έχει βολευτεί υπερβολικά στα εγκόσμια, ώστε να κοιμάται αμέριμνος, ενώ το μέλλον του μετά θάνατον είναι άγνωστο και ο τάφος του τον περιμένει.
Ο Ιμπραχίμ αλ-Τάιμι συνεχίζει με το δεύτερο σκέλος, τον φόβο. Ο φόβος (الخوف) εδώ δεν είναι τρόμος, αλλά μια υγιής πνευματική κατάσταση που ωθεί τον άνθρωπο στην εγρήγορση. Οι κάτοικοι του Παραδείσου θα πουν: «Πράγματι, πριν απ’ αυτό (στην εγκόσμια ζωή) ήμασταν ανάμεσα στους ανθρώπους μας και αισθανόμασταν φόβο». Δεν αναπαύθηκαν στις καλές τους πράξεις, ούτε αφέθηκαν στον εφησυχασμό λόγω της πίστης τους. Παρά το ότι ζούσαν με τις οικογένειές τους, σε στιγμές που η ζωή φαινόταν πιο άνετη και ασφαλής, διατήρησαν θεοφοβία στις καρδιές τους.
Σήμερα, πολλοί χτίζουν πύργους πνευματικής σιγουριάς χωρίς θεμέλιο, επαναπαυόμενοι στη θεωρητική πίστη και στην ταμπέλα του «πιστού». Όμως, αν δεν υπάρχει φόβος, τότε ποιος θα μας εμποδίσει από την αμαρτία; Αν δεν φοβηθούμε την τιμωρία, ποια θα είναι η κινητήριος δύναμη προς την υπακοή; Κάποιος θα πει η αγάπη. Όμως η αγάπη από μόνη της, αν και σημαντική, δεν αρκεί, διότι ο Ύψιστος μάς καλεί να τον λατρεύουμε με αγάπη, φόβο και ελπίδα, και κανένα από αυτά τα τρία στοιχεία δεν πρέπει να απουσιάζει.
Ο πιστός λυπάται για το παρελθόν του και φοβάται για το μέλλον του, αλλά ποτέ δεν απελπίζεται. Ζει ανάμεσα στον φόβο και την ελπίδα, πορευόμενος με τη βεβαιότητα ότι κανένα έργο του δεν εγγυάται από μόνο του τον Παράδεισο και ότι καμία στιγμή δεν είναι αρκετή για εφησυχασμό.
Ο Ιμπν Ράτζαμπ που κατέγραψε αυτά τα λόγια ήξερε τι επέλεγε να τονίσει στους αναγνώστες του. Διότι τέτοιες υπενθυμίσεις δεν γράφονται για ρομαντική ευσέβεια, αλλά για καθημερινό πνευματικό αυτοέλεγχο.
Ο καθένας μας ας αναρωτηθεί, πότε ήταν η τελευταία φορά που ένιωσε βαθιά λύπη για την παραμέληση της προσευχής; Πότε ήταν η τελευταία φορά που ο φόβος της αχαριστίας απέναντι στον Αλλάχ τον έκανε να δακρύσει;
Αν η καρδιά είναι σκληρή, αν δεν λυπάται και αν δεν φοβάται, τότε πρέπει να προσέξει, διότι η πρώτη προειδοποίηση για την Κόλαση δεν είναι η φωτιά της, αλλά η νοοτροπία της αδιαφορίας στην επίγεια ζωή.